दाङमा जडीबुटी खेती कार्यक्रम शुरु

सहकारीमार्फत जडीबुटी विस्तार कार्यक्रमबाट यस वर्ष करीब ७५ हजार जडीबुटीका बिरुवा रोप्ने गरी कार्यक्रम अघि बढाइएको डिभिजन वन कार्यालययका प्रमुख विजयराज सुवेदीले जानकारी दिए । उनका अनुसार जडीबुटीको पकेट क्षेत्र मानिएको दाङको पहाडी भेगमा पर्ने बङ्गलाचुली गाउँपालिकाका पाँच वडा र घोराही उपमहानगरपालिकाका दुई गरी जम्मा सात वडामा जडीबुटी खेती विस्तार कार्यक्रम शुरु गरिएको छ । सो कार्यक्रमअन्तर्गत किसानलाई टिमुर, तेजपात र मालागेडी जातका बिरुवा निःशुल्क उपलब्ध गराइने भएको छ ।

खेर गइरहेको वा कम उत्पादनशील निजी जग्गामा जडीबुटी खेती गरी किसानलाई व्यावसायिक र उद्यमी बनाउने तथा यही अभियानमार्फत गाउँगाउँमा समृद्धिको मार्ग प्रशस्त गर्ने कार्यक्रमको उद्देश्य रहेको डिभिजन वन कार्यालयका सहायक वन अधिकृत एवं सूचना अधिकारी खिमबहादुर केसीले जानकारी दिए । यसका लागि किसानले कम्तीमा दुई कट्ठा क्षेत्रफलमा बिरुवा रोपण गर्नुपर्ने व्यवस्था अघि सारिएको छ । सो व्यवस्थाअुनसार दुई कट्ठा जमीनमा पाँच/पाँच मिटरको दूरीका हिसाबले पूरै जग्गामा जडीबुटीका बिरुवा लगाउँदा करीब २५ बोट लगाउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । यसरी लगाइएका जडीबुटीका बिरुवा हुर्काउने किसानलाई अनुगमनपछि प्रतिजीवित बिरुवा रु तीनका दरले स्यहारसम्भार प्रोत्साहन प्रदान गरिने सहायक वन अधिकृत केसीले जानकारी दिए ।

किसानलाई दिइने बिरुवाको अधिकांश हिस्सा डिभिजन वन कार्यालयले आफैँले उत्पादन गरेका बहुवर्षीय (ठूलो आकार पुगेका) टिमुर, दालचिनी र मालागेडी हुने तथा नपुग बिरुवा खरीद गरेरसमेत दिन सकिने सूचना अधिकारी खिमबहादुर केसीले जानकारी दिए । डिभिजन वन कार्यालयको सहयोगमा जडीबुटी खेतीका विस्तार कार्यक्रमका लागि लक्षित वडामा स्थानीय सहजकर्ता परिचालन गरी जडीबुटीका बिरुवा रोप्न चाहने किसानको लगत सङ्कलन गर्ने काम भइरहेको छ ।

प्रत्येक वडामा एकजनाका दरले सात सहजकर्ता र सहकर्तालाई परिचालन गर्ने एक सुपरभाइजर परिचालन गरी अहिले किसानले लगाउन खोजेको जडीबुटीका बिरुवा, जडीबुटीको जात र परिमाण, जडीबुटी लगाउने जग्गाको क्षेत्रफल, बिरुवा ढुवानी तथा वितरणका लागि सुरक्षित स्थानमा व्यवस्थापन र वितरणका लागि आवश्यक रणनीति बनाउने काम गाउँ तहमा भइरहेको छ ।

बिरुवा वितरण तथा वृक्षरोपण सहजकर्तालाई जडीबुटी खेती विस्तारसम्बन्धी ज्ञान तथा सीप विकास सहजकर्तालाई अभिमुखीकरण गरी काममा लगाइएको सर्वोत्तम बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका अध्यक्ष धुर्व पौडेलले जानकारी दिए । लुम्बिनी प्रदेशको नीति तथा कार्यक्रममा दाङ पनि जडीबुटीका लागि प्रसिद्ध जिल्ला भएको भन्दै जडीबुटी लक्षित कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उल्लेख छ । कार्यालयले गत वर्ष टिमुर वर्ष कार्यक्रम घोषणा गरी एक लाखभन्दा बढी बिरुवा लगाएको थियो । गत वर्ष लगाइएका अधिकांश बिरुवा हुर्किएको कार्यालयले जनाएको छ । रासस